Een centrifugaalpomp en een dompelpomp zijn twee fundamenteel verschillende pompprincipes die elk geschikt zijn voor specifieke toepassingen. Het belangrijkste verschil zit in de plaatsing en werking: een centrifugaalpomp staat droog opgesteld en trekt vloeistof aan via een impeller, terwijl een dompelpomp volledig ondergedompeld is in de te verpompen vloeistof. De juiste keuze hangt af van de toepassing, het debiet, de opvoerhoogte en de aard van de vloeistof.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide pomptypes, zodat je gefundeerd kunt kiezen voor jouw project of installatie.
Wanneer kies je voor een centrifugaalpomp en wanneer voor een dompelpomp?
Je kiest voor een centrifugaalpomp wanneer je grote debieten wilt verwerken met een constante druk, en de pomp gemakkelijk toegankelijk moet zijn voor onderhoud. Een dompelpomp is de betere keuze wanneer de vloeistof zich in een put, kelder of reservoir bevindt en de pomp dicht bij de vloeistofbron moet werken om efficiënt te kunnen verpompen.
In de praktijk zie je centrifugaalpompen vooral terug in HVAC-installaties, waterdistributie en industriële processen. Dompelpompen worden dan weer ingezet voor het leegpompen van kelders, het afvoeren van afvalwater en rioleringstoepassingen. De keuze is dus in de eerste plaats situatiegebonden, niet louter technisch.
Hoe werkt een centrifugaalpomp technisch gezien?
Een centrifugaalpomp werkt op basis van centrifugaalkracht. Een ronddraaiende impeller versnelt de vloeistof vanuit het midden naar buiten toe, waardoor een drukverschil ontstaat dat de vloeistof door de leiding stuwt. De pomp staat droog opgesteld, buiten de vloeistof, en zuigt de vloeistof aan via een inlaatopening.
Dit werkingsprincipe maakt de centrifugaalpomp bijzonder geschikt voor toepassingen waarbij een constant debiet en een stabiele druk vereist zijn. De pomp is ook relatief eenvoudig te onderhouden omdat alle componenten toegankelijk zijn zonder de pomp te demonteren of uit een put te verwijderen. Nadeel is dat de centrifugaalpomp niet zelfaanzuigend is: de aanvoerleiding moet gevuld zijn voordat de pomp kan starten.
Hoe werkt een dompelpomp en wat maakt hem anders?
Een dompelpomp is een hermetisch afgesloten eenheid waarbij motor en pompkamer samen volledig ondergedompeld worden in de vloeistof. De motor drijft een impeller of schroef aan die de vloeistof omhoog stuwt via een persleiding. Omdat de pomp al in de vloeistof hangt, heeft hij geen aanzuigcapaciteit nodig en start hij direct.
Wat de dompelpomp fundamenteel anders maakt, is dat de vloeistof zelf de motor koelt. Dit maakt hem geschikt voor continu gebruik in natte omgevingen. Bovendien elimineert de onderwaterplaatsing het risico op cavitatie door lucht in de aanzuigleiding. Dompelpompen zijn compacter en stiller in gebruik dan vergelijkbare centrifugaalpompen.
Wat zijn de voor- en nadelen van een centrifugaalpomp?
De centrifugaalpomp biedt een hoog debiet bij relatief lage druk en is uitstekend geschikt voor schone vloeistoffen. Hij is robuust, breed inzetbaar en eenvoudig te onderhouden dankzij de droge opstelling.
- Voordelen: hoge debieten, stabiele druk, eenvoudig onderhoud, lange levensduur, breed gamma aan toepassingen
- Nadelen: niet zelfaanzuigend, minder geschikt voor viskeuze of verontreinigde vloeistoffen, vereist een gevulde aanzuigleiding bij opstart, minder efficiënt bij grote opvoerhoogten
Voor HVAC-installaties, koelwatersystemen en industriële processen met schone vloeistoffen is de centrifugaalpomp vaak de meest kostenefficiënte keuze op lange termijn.
Wat zijn de voor- en nadelen van een dompelpomp?
De dompelpomp is zelfstartend, compact en bijzonder geschikt voor toepassingen met verontreinigde vloeistoffen of vaste deeltjes. Hij werkt stil en is energiezuinig omdat er geen energieverlies is door lange aanzuigleidingen.
- Voordelen: zelfaanzuigend, stil in gebruik, geschikt voor afvalwater en slib, geen risico op droogloop door vloeistofniveau, compacte installatie
- Nadelen: moeilijker bereikbaar voor onderhoud, hogere kost bij defect (pomp moet uit de put gehaald worden), gevoeliger voor beschadiging door abrasieve deeltjes bij goedkopere modellen
Bij toepassingen in verzamelputten, rioleringsinstallaties of tijdelijke waterafvoer is de dompelpomp vrijwel altijd de aangewezen keuze.
Welke pomp is geschikter voor afvalwater en rioleringsprojecten?
Voor afvalwater en rioleringsprojecten is de dompelpomp in de meeste gevallen de betere keuze. Dompelpompen zijn specifiek ontworpen om vloeistoffen met vaste deeltjes, vezels en organisch materiaal te verwerken zonder te verstoppen. Ze worden standaard ingezet in pompputten, rioolgemalen en rioleringswerken.
Toch zijn er situaties waarbij een centrifugaalpomp met een speciale droge opstelling en een vrijstroomimpeller ingezet wordt voor grotere rioleringsstations. De keuze hangt dan af van het debiet, de aard van het afvalwater en de vereiste opvoerhoogte. Voor kleinschalige rioleringsprojecten en bouwwerven is de dompelpomp echter bijna altijd de praktische standaardkeuze.
Hoe kies je de juiste pomp voor jouw specifieke toepassing?
De juiste pomp kiezen vraagt een analyse van vier kernparameters: het vereiste debiet, de opvoerhoogte, de aard van de vloeistof en de installatieomgeving. Op basis van die gegevens bepaal je welk pomptype technisch en economisch het meest geschikt is.
Doorloop de volgende stappen om tot de juiste keuze te komen:
- Bepaal het debiet: hoeveel liter per uur of minuut moet de pomp verwerken?
- Bereken de opvoerhoogte: over welke hoogte en afstand moet de vloeistof getransporteerd worden?
- Analyseer de vloeistof: is het schoon water, afvalwater, water met deeltjes of een chemische vloeistof?
- Beoordeel de installatieomgeving: is er ruimte voor een droge opstelling, of moet de pomp in een put of reservoir geplaatst worden?
- Houd rekening met onderhoud: hoe toegankelijk moet de pomp zijn en hoe frequent is onderhoud voorzien?
Een verkeerde pompselectie leidt tot hogere energiekosten, vroegtijdige slijtage of storingen. Technisch advies bij de selectie is dan ook geen overbodige luxe, maar een investering in betrouwbaarheid op lange termijn.
Hoe Flow Group helpt bij de keuze tussen een centrifugaalpomp en een dompelpomp
Flow Group combineert jarenlange technische expertise met een persoonlijke aanpak om jou te helpen de juiste pompkeuze te maken voor jouw specifieke situatie. Of het nu gaat om een HVAC-installatie, een rioleringsproject of een industrieel proces, Flow Group begeleidt je van technische selectie tot volledige installatie en onderhoud in België.
- Technisch advies op maat: geen standaardoplossing, maar een keuze gebaseerd op jouw debiet, opvoerhoogte en vloeistoftype
- Ruim gamma van A-merken: toegang tot kwalitatieve centrifugaal- en dompelpompen voor elke toepassing
- Volledige A-tot-Z-begeleiding: van selectie en levering tot installatie, inbedrijfstelling en onderhoud
- Lokaal aanspreekpunt: snelle reactie en persoonlijk contact vanuit de vestigingen in Aarschot en Mortsel
- 24/7 service in België: ook bij storingen of noodsituaties sta je er niet alleen voor
Twijfel je over welk pomptype het meest geschikt is voor jouw project? Neem contact op met een expert van Flow Group voor een vrijblijvend technisch adviesgesprek.
Frequently Asked Questions
Kan een centrifugaalpomp zelfaanzuigend gemaakt worden?
Standaard centrifugaalpompen zijn niet zelfaanzuigend en vereisen een gevulde aanzuigleiding bij opstart. Er bestaan echter speciale zelfaanzuigende centrifugaalpompen die uitgerust zijn met een voorloopkamer die lucht uit de aanzuigleiding kan verwijderen. Dit is een interessante optie wanneer je de voordelen van een centrifugaalpomp wilt combineren met een gemakkelijkere opstart, maar houd er rekening mee dat deze varianten doorgaans duurder zijn en een iets lagere efficiëntie hebben dan standaardmodellen.
Wat gebeurt er als een dompelpomp droog komt te staan?
Een dompelpomp is ontworpen om gekoeld te worden door de vloeistof waarin hij ondergedompeld is. Als de pomp droog komt te staan, kan de motor oververhitten en ernstig beschadigd raken binnen enkele minuten. Veel moderne dompelpompen zijn uitgerust met een droogloopbeveiliging of een vlotterschakelaar die de pomp automatisch uitschakelt wanneer het vloeistofniveau te laag wordt. Controleer bij de aankoop altijd of jouw model over deze beveiliging beschikt, zeker bij toepassingen met een wisselend vloeistofniveau.
Hoe vaak moet een centrifugaalpomp of dompelpomp onderhouden worden?
Voor centrifugaalpompen wordt doorgaans een jaarlijkse inspectie aanbevolen waarbij lagers, afdichtingen en de impeller gecontroleerd worden op slijtage. Dompelpompen vereisen een iets frequentere controle, zeker in toepassingen met afvalwater of slib, omdat de kans op verstopping of slijtage door abrasieve deeltjes groter is. In kritische installaties, zoals rioolgemalen of industriële processen, is een halfjaarlijs onderhoudscontract sterk aan te raden om ongeplande stilstand te vermijden.
Kan ik een dompelpomp ook gebruiken voor schoon drinkwater of regenwater?
Ja, er bestaan specifieke dompelpompen die gecertificeerd zijn voor gebruik met drinkwater of regenwater, zoals pompen voor regenwaterputten of drinkwaterwinning. Het is essentieel om een pomp te kiezen die voldoet aan de relevante drinkwaternormen (zoals WRAS- of KTW-certificering) en gemaakt is van materialen die geen schadelijke stoffen afgeven. Gebruik nooit een pomp die ontworpen is voor afvalwater in een drinkwater- of regenwatertoepassing, ook al lijkt hij technisch geschikt.
Wat is het verschil tussen een dompelpomp met impeller en een dompelpomp met schroef?
Een dompelpomp met impeller (centrifugaal) is het meest gangbare type en werkt goed voor relatief schone vloeistoffen of afvalwater met fijne deeltjes. Een dompelpomp met schroef (ook wel vijzelpomp of schroefcentrifugaalpomp) is beter geschikt voor vloeistoffen met grotere vaste deeltjes, vezels of slib, omdat de open schroefgeometrie minder snel verstopt. Voor zware rioleringsstoepassingen of toepassingen met industrieel afvalwater is de schroefvariant vaak de robuustere keuze.
Welke veelgemaakte fouten moet ik vermijden bij de installatie van een pomp?
Een van de meest voorkomende installatiefouten is het onderschatten van de totale opvoerhoogte, waarbij ook weerstand door bochten, kleppen en leidinglengte meegerekend moet worden. Bij centrifugaalpompen vergeet men vaak de aanzuigleiding correct te vullen voor de eerste opstart, wat kan leiden tot droogloop en schade. Bij dompelpompen wordt de kabelgeleiding en -afdichting regelmatig verwaarloosd, wat op termijn waterschade aan de motor veroorzaakt. Laat een eerste installatie bij voorkeur begeleiden door een technisch expert om deze valkuilen te vermijden.
Wat als mijn toepassing zowel kenmerken heeft van een centrifugaalpomp- als een dompelpomptoepassing?
In hybride situaties, zoals een grote verzamelput met een hoog debiet en een vereiste stabiele druk, is het mogelijk om een droog opgestelde centrifugaalpomp te combineren met een dompelpomp als back-up of voor de primaire aanzuiging. Een andere optie is een zogenaamde droogopgestelde pompunit met een lange as die tot in de put reikt, wat de toegankelijkheid van een centrifugaalpomp combineert met de installatievrijheid van een dompelpomp. In dergelijke complexe situaties is technisch maatadvies onmisbaar om de meest efficiënte en betrouwbare configuratie te bepalen.