Een pompkelder is een waterdichte put of ruimte onder het maaiveld waarin water of afvalwater wordt opgevangen en door een of meerdere pompen naar een hoger gelegen afvoer wordt verpompt. Je hebt een pompkelder nodig wanneer water niet vanzelf kan weglopen, bijvoorbeeld bij ondergrondse ruimtes, kelders of lage terreinen.
Een goed ontworpen pompkelder voorkomt wateroverlast en beschermt de installatie tegen storingen. Hieronder lees je welke onderdelen erbij horen, wanneer ze nodig zijn, hoe je ze dimensioneert en waar je op moet letten bij onderhoud.
Welke onderdelen zitten er in een pompkelder?
Een pompkelder bestaat uit een waterdichte put, een of meer dompelpompen, een niveauregeling, een aanvoer- en een persleiding met terugslagklep, een deksel met toegang en vaak een elektrische besturing met alarm. Samen zorgen deze onderdelen ervoor dat het water automatisch en veilig wordt afgevoerd.
Elk onderdeel heeft een eigen taak:
- De put of kelder: vangt het water op en werkt als buffer, zodat de pomp niet bij elke kleine hoeveelheid hoeft te starten.
- De dompelpomp: verplaatst het water of afvalwater naar het hoger gelegen afvoerpunt.
- Vlotters of niveausensoren: schakelen de pomp in en uit op basis van het waterniveau.
- Persleiding met terugslagklep en afsluiter: voorkomt dat water terugstroomt en maakt onderhoud mogelijk zonder de hele leiding leeg te maken.
- Deksel of toegangsluik: sluit de put veilig af en zorgt voor bereikbaarheid bij inspectie.
- Besturingskast en alarm: bewaakt de werking en meldt hoge waterstanden of storingen.
Bij kritieke installaties kan een tweede pomp als reserve worden geplaatst. Dan blijft de pompkelder werken als een pomp uitvalt.
Voor welke toepassingen is een pompkelder noodzakelijk?
Een pompkelder is noodzakelijk wanneer water niet met natuurlijke helling kan afvloeien. Typische toepassingen zijn afvalwater uit lager gelegen sanitaire ruimtes, regenwater en drainagewater van ondergrondse parkings, en het opvangen van grondwater bij bouwwerken of kelders.
Pompkelder voor afvalwater
Wanneer toiletten, douches of keukens onder het niveau van het rioleringsnet liggen, kan het afvalwater niet vrij afvloeien. Een pompkelder verzamelt het afvalwater en pompt het omhoog naar de riolering. Hiervoor zijn vuilwaterpompen nodig, zoals vortex- of versnijdende uitvoeringen, afhankelijk van de vaste bestanddelen in het water.
Pompkelder voor regenwater
Bij regenwater en drainage vangt de pompkelder het water op van terreinen, opritten of ondergrondse parkings. Ook bij regenwaterrecuperatie kan een put met pomp dienen om het water naar een buffer of naar toepassingen zoals toiletspoeling te sturen. Dit is afhankelijk van de toegestane toepassing en de plaatselijke voorschriften.
Daarnaast vind je pompkelders terug in industriële processen, bij bronbemaling op werven en in gebouwen met liftputten of technische ruimtes onder het straatniveau.
Hoe wordt een pompkelder juist gedimensioneerd?
Een pompkelder dimensioneer je op basis van het te verwachten debiet, de gewenste pomphoogte en het aantal pompstarts per uur. De put moet groot genoeg zijn om als buffer te dienen, maar niet zo groot dat water of afvalwater te lang blijft staan.
Een correcte dimensionering volgt grofweg deze stappen:
- Bepaal de aanvoer: bereken het maximale debiet van regenwater, drainage of afvalwater dat de put bereikt.
- Bereken de opvoerhoogte: tel het hoogteverschil en de leidingverliezen samen om de totale opvoerhoogte te kennen.
- Kies de pompcapaciteit: controleer de pompcurve ten opzichte van de systeemcurve. Maximaal debiet en maximale opvoerhoogte worden namelijk nooit tegelijk bereikt.
- Bepaal het nuttige volume: stel het volume tussen in- en uitschakelniveau zo in dat de pomp niet te vaak start.
- Voorzie reserve: overweeg een tweede pomp en een alarmniveau boven het hoogste schakelpunt.
Voor de kostprijs van een pompkelder bestaan geen vaste bedragen. Die hangt af van de afmetingen, het aantal pompen, de besturing en de uitvoering van de graafwerken. Een degelijke berekening vooraf voorkomt dure aanpassingen achteraf.
Welke pomp past het best in een pompkelder?
De beste pomp voor een pompkelder is een dompelpomp die past bij het type vloeistof. Voor helder water volstaat een schoonwaterdompelpomp, voor vervuild water een vuilwaterpomp, en voor afvalwater met vaste of vezelige bestanddelen een vortex- of versnijdende dompelpomp.
De keuze hangt af van enkele factoren:
- Vloeistofsamenstelling: controleer altijd de maximaal toegestane deeltjesgrootte en vrije doorgang.
- Zandbelasting: bij water met zand is een zandbestendige uitvoering nodig, omdat zand slijtage veroorzaakt.
- Opvoerhoogte en debiet: deze bepalen welk model de nodige capaciteit levert.
- Minimale waterstand: bij droge ruimtes kan een laagzuiger of vlakzuiger nuttig zijn om water tot een geringe restwaterhoogte weg te pompen.
Een dompelpomp werkt geheel of gedeeltelijk ondergedompeld volgens de voorschriften van de fabrikant. Houd daarnaast rekening met droogloopbeveiliging, want die is niet standaard aanwezig bij elke pomp. Bij twijfel over de juiste keuze kun je vooraf technisch advies vragen via het contactformulier.
Welke regels gelden er voor een pompkelder?
Voor een pompkelder gelden regels rond waterdichtheid, veilige toegang, elektrische veiligheid en de toegestane afvoer van het water. Welke voorschriften precies van toepassing zijn, hangt af van het type water, de gemeente en de beheerder van het rioolnet.
Enkele aandachtspunten:
- Afvoerreglementering: afvalwater, regenwater en drainagewater mogen vaak niet naar hetzelfde stelsel. Raadpleeg het gemeentelijke reglement.
- Elektrische veiligheid: de aansluiting en besturing moeten door bevoegde personen worden uitgevoerd.
- Veilige toegang: putten kunnen gevaarlijke gassen bevatten en vragen om degelijke afsluiting en bereikbaarheid.
- Fabrikantsvoorschriften: installatie en gebruik van de pomp moeten overeenkomen met de technische documentatie.
Controleer deze eisen altijd vooraf bij de bevoegde instanties. Normen en voorschriften kunnen wijzigen, dus werk met actuele informatie.
Hoe vaak heeft een pompkelder onderhoud nodig?
Een pompkelder vraagt best minstens een keer per jaar een inspectie, en vaker bij afvalwater, vervuild water of kritieke installaties. De frequentie hangt af van de belasting, de vloeistof en de gevolgen van een eventuele uitval.
Een onderhoudsbeurt omvat doorgaans:
- Het reinigen van de put en het verwijderen van slib en vuil.
- Het controleren van de pomp, de waaier en de afdichtingen op slijtage.
- Het testen van vlotters of niveausensoren.
- Het nakijken van de terugslagklep, de afsluiters en de leidingaansluitingen.
- Het testen van het alarm en de besturing.
Voor het pompkelderonderhoud geldt: wie regelmatig inspecteert, ontdekt problemen voor ze tot een storing leiden. Isoleer de installatie altijd veilig elektrisch voor je aan de pomp werkt.
Wat gaat er mis in een pompkelder en hoe los je dat op?
De meest voorkomende storingen in een pompkelder zijn een geblokkeerde waaier, defecte vlotters, drooglopen en lucht in de leiding. Meestal laten ze zich herkennen aan een pomp die niet start, niet stopt of te weinig water verplaatst.
- Geblokkeerde waaier: vuil of vaste bestanddelen blokkeren de pomp. Isoleer de installatie elektrisch, verwijder de blokkade en overweeg een pomp met versnijdend mechanisme.
- Vlotter blijft haken: de pomp start niet of loopt voortdurend. Controleer de positie en kies zo nodig een ander type niveauregeling.
- Drooglopen: onvoldoende vloeistof leidt tot oververhitting en schade aan afdichtingen. Droogloopbeveiliging of een correct afgesteld uitschakelniveau voorkomt dit.
- Luchtproblemen: lekkende koppelingen of een ongunstige leidingloop verminderen het debiet. Controleer verbindingen en de terugslagklep.
- Alarm blijft uit: een pompkelderalarm dat niet getest wordt, geeft schijnveiligheid. Test het regelmatig.
Elektrische reparaties en ingrepen aan kritieke pompsystemen horen thuis bij bevoegde vakmensen.
Hoe Flow Group helpt met uw pompkelder
Een pompkelder werkt pas betrouwbaar als ontwerp, pompkeuze, installatie en onderhoud op elkaar zijn afgestemd. Flow Group begeleidt dit van A tot Z, met een lokaal aanspreekpunt dat eerst luistert naar uw situatie voor een oplossing wordt voorgesteld.
- Technisch advies: hulp bij dimensionering, pompselectie en keuze van niveauregeling en alarm.
- Levering van pompen: dompelpompen van vooraanstaande merken voor schoon water, vuil water en afvalwater.
- Installatie en inbedrijfstelling in België: inclusief sturing, meet- en regeltechniek, leidingwerk en terugslagkleppen.
- Onderhoud en herstelling in België: preventieve inspecties en snelle interventie, 24/7.
- Levering in Nederland: ook voor projecten in Nederland kunt u bij ons terecht voor de aankoop van pompen.
Plant u een nieuwe pompkelder of kampt u met storingen in een bestaande installatie? Neem contact op met Flow Group en onze experts denken met u mee, zodat het blijft stromen.
Veelgestelde vragen
Hoe begin ik met het plannen van een nieuwe pompkelder?
Start met het in kaart brengen van de situatie: welk type water moet worden afgevoerd (afval-, regen- of drainagewater), wat het maximale debiet is en welk hoogteverschil moet worden overbrugd. Controleer daarna de afvoerreglementering bij uw gemeente of rioolbeheerder. Met deze gegevens kan een vakspecialist de put, de pomp en de niveauregeling correct dimensioneren.
Moet ik kiezen voor één pomp of voor twee pompen in mijn pompkelder?
Bij een kritieke installatie, zoals een ondergronds sanitair of een parking waar wateroverlast grote schade geeft, is een tweede pomp als reserve sterk aan te raden. Zo blijft de afvoer werken bij een defect of onderhoud aan één pomp. Voor een eenvoudige toepassing met beperkte gevolgen bij uitval kan één pomp met een goed alarm volstaan.
Hoe vaak mag mijn pomp per uur starten en wat als dat te vaak gebeurt?
Te vaak starten veroorzaakt oververhitting en slijtage van motor en afdichtingen. De exacte limiet vindt u in de documentatie van de fabrikant. Start de pomp te vaak, dan is het nuttige volume tussen in- en uitschakelniveau meestal te klein: pas de vlotterniveaus aan of vergroot de put.
Kan ik een pompkelder zelf onderhouden of moet dat door een vakman?
Eenvoudige visuele controles, zoals nakijken op vuil en slib of het testen van het alarm, kunt u zelf doen, mits de installatie eerst veilig elektrisch is geïsoleerd. Werk aan de pomp, de besturing en de elektrische aansluitingen laat u best over aan bevoegde vakmensen. Een jaarlijks onderhoudscontract voorkomt bovendien dat kleine problemen uitgroeien tot een storing.
Waarom ruikt mijn pompkelder en wat kan ik eraan doen?
Geurhinder ontstaat meestal doordat afvalwater of slib te lang in de put blijft staan en begint te rotten. Controleer of het schakelniveau correct is ingesteld, reinig de put regelmatig en kijk de ventilatie na. Wees voorzichtig: putten kunnen gevaarlijke gassen bevatten, dus open ze nooit zonder de nodige veiligheidsmaatregelen.
Wat doe ik bij een stroomuitval of als het alarm van de pompkelder afgaat?
Controleer eerst of er stroom is, of de zekering niet is uitgeslagen en of de vlotter niet vastzit. Beperk intussen het watergebruik als het om afvalwater gaat. Blijft het probleem bestaan, schakel dan een bevoegde technicus in. Voor installaties waar uitval onaanvaardbaar is, kan een noodstroomvoorziening of een tweede pomp een zinvolle aanvulling zijn.
Kan ik een bestaande pompkelder later uitbreiden of aanpassen?
Meestal wel. U kunt bijvoorbeeld een extra pomp plaatsen, de niveauregeling vernieuwen of een alarm met externe melding toevoegen. Laat vooraf wel nagaan of het volume van de put, de leidingdiameter en de elektrische besturing geschikt zijn voor de nieuwe situatie, zodat de installatie niet onder- of overgedimensioneerd raakt.