Hoe voorkom je ongeplande stilstand van een pompinstallatie?

Ongeplande stilstand van een pompinstallatie beperk je door de pomp, aanzuiging, leidingen, sturing en beveiligingen op de toepassing af te stemmen. Controle bij de inbedrijfstelling en opvolging van afwijkingen helpen storingen vroeg te herkennen. Het onderhoud en de reactie op een alarm moeten passen bij de voorschriften voor jouw installatie.

Waardoor valt een pompinstallatie onverwacht stil?

Een pomp kan uitvallen door cavitatie, droogloop, slijtage aan lagers of afdichtingen, elektrische problemen of verstoppingen. De oorzaak ligt niet altijd in de pomp zelf. Bij cavitatie ontstaan door plaatselijk lage druk dampbellen die verderop imploderen en het pompwiel of de behuizing kunnen beschadigen. Een lange of smalle zuigleiding, hoge vloeistoftemperatuur of te hoog debiet kunnen daaraan bijdragen. Ook langdurig draaien bij een verkeerd debiet belast lagers en afdichtingen extra, zoals beschreven in het artikel over oorzaken van pompuitval.

Bij een pomp die niet automatisch start of stopt, verdient de sturing evenveel aandacht als de motor. Een kogelvlotter kan in een kleine put tegen de wand vastzitten; zand of vuil kan een buisvlotter blokkeren in zijn geleiding. De positie en bewegingsruimte van de vlotter zijn daarom concrete controlepunten.

Hoe voorkom je storingen bij de keuze en inbedrijfstelling van een pompinstallatie?

Gebruik bij selectie en oplevering deze checklist:

  • Controleer het werkdebiet. Het Best Efficiency Point (BEP) is het debiet waarbij de pomp het efficiëntst werkt. Over- of onderdimensionering kan de belasting van de waaier verhogen en later trillingen veroorzaken. Een gunstig werkbereik van 80% tot 110% van het BEP is een richtwaarde voor een goed gedimensioneerde pomp, geen vaste grens voor elk pomptype. Toets de keuze opnieuw als de toepassing verandert.
  • Controleer de aanzuiging, leidingen en schakeling tijdens bedrijf. Kijk of de pomp bij het bedoelde debiet werkt en of vlotters vrij kunnen schakelen. Controleer bij een regenwaterpomp ook de terugslagklep: die voorkomt dat water na stilstand terugloopt naar de put.
  • Volg de productspecificaties bij plaatsing. Voor de beschreven pompputten mogen pomp en vlotters niet worden verplaatst. Bij verlengde kabels zijn waterdichte contactdozen met geschikte wartels voorgeschreven, en kabeluiteinden mogen vóór aansluiting niet in water liggen. Die pompputten zijn geschikt voor afvalwater tot en met 35 °C en niet voor explosiegevaarlijke toepassingen. Dat zijn grenzen voor dat product, niet voor alle pompinstallaties.

Welke controles horen bij preventief onderhoud van een pompinstallatie?

Leg vast wie de controles uitvoert en wanneer ze plaatsvinden. Voor de beschreven pompputten schrijft de handleiding vakkundig onderhoud voor met deze controlepunten:

  • Inspecteer de pomp en haar onderdelen visueel. Controleer of de pomp vlot loopt en let op slijtage en afzettingen.
  • Bekijk aansluitleidingen op mechanische schade.
  • Controleer de behuizing op sterke vervuiling en reinig ze indien nodig zonder scherpe materialen die schade kunnen veroorzaken.

De frequentie volgt uit de voorschriften voor de toepassing. Volgens dezelfde handleiding moeten die pompputten in industriebedrijven om de drie maanden worden onderhouden, in meergezinswoningen om de zes maanden en in eengezinswoningen jaarlijks. Neem die termijnen dus niet over voor een andere pompinstallatie zonder haar voorschriften te controleren. Een volledig inspectieprogramma heeft bovendien pas nut als de geplande controles tijdig gebeuren.

Welke beveiligingen en metingen helpen een storing tijdig te ontdekken?

Een droogloopbeveiliging kan een pomp stoppen wanneer er geen water meer is; bij een beschreven regenwaterpomp verhindert ze dat de pomp blijft draaien wanneer de put leeg is. Welke beveiliging nodig is, hangt af van de installatie en haar gebruik.

Metingen zijn vooral bruikbaar wanneer je ze met de normale werking vergelijkt. Een sensor registreert bij trillingsmetingen de frequentie en amplitude; een oplopende afwijking ten opzichte van eerdere metingen kan op een machineprobleem wijzen. Thermografie kan opwarmende elektrische verbindingen, slecht werkende lagers of verstopte installatiedelen zichtbaar maken. Een afwijking is aanleiding om de oorzaak te onderzoeken, niet om zonder diagnose een instelling te wijzigen.

Wat doe je als een pompinstallatie uitvalt of een alarm geeft?

Lees eerst de alarmmelding of beoordeel het symptoom en volg de storingsinstructies van jouw systeem. De storingslijst voor pompputten geeft bijvoorbeeld deze aanknopingspunten:

  • Bij ‘pomp werkt niet’ zijn aansturing, zekering en kabelverbinding controlepunten. Is de pomp defect, dan schrijft de handleiding voor de leverancier te verwittigen.
  • Bij een te hoog waterniveau zonder alarm kan een vlotter niet schakelen. De handleiding beschrijft het aantikken van de vlotter als controle en schrijft voor de leverancier te verwittigen als er geen reactie volgt.

Laat ingrepen uitvoeren door iemand met de vereiste bekwaamheid. Vóór werkzaamheden moet de beschreven pompput veilig van het elektriciteitsnet worden losgekoppeld. Bij arbeidsmiddelen hoort ook de voorgeschreven vergrendelprocedure: stilzetten alleen neemt risico’s door vloeistof onder druk of onverwacht bewegende onderdelen niet weg.

Een passende installatie en gerichte opvolging beperken stilstand

Een passende pompkeuze voorkomt niet elke storing. Controleer voor jouw installatie of de pompkeuze nog klopt en welke controles en onderhoudstermijnen ervoor gelden.

Bel voor overleg over de pompkeuze of een terugkerende storing. Mail de gegevens van je installatie voor meer informatie over controle of onderhoud.

Gerelateerde artikelen